Startups go Global

Marta Wielgus

Słowo startup jest jak ocean pod względem znaczeń, symboli, synonimów i pasji, tyle definicji ile ludzi zapytanych co to jest startup? Biznes się udaje, gdy odnajdzie się kod do rentownego, skalowalnego i powtarzalnego modelu biznesowego dla startupu. Aby efektywnie zaistniały powyższe zjawiska – zawsze w którymś momencie cyklu życia startupa nastąpi poszukiwanie jego innowacyjności. Zatem, czy innowacja i skalowalność to słowa klucze, aby osiągnąć sukces na arenie rynku międzynarodowego?

Twarde dane

Z raportu "Polskie startupy…" wynika, że co trzeci polski start-up rośnie w tempie 50 proc. rocznie, a kolejne 20 proc. notuje dynamikę wzrostu na poziomie 100 proc. Ponad połowa start-upów to eksporterzy, z czego co drugi realizuje za granicą ponad 50 proc. sprzedaży. Wiodącymi rynkami są Stany Zjednoczone, Niemcy, Wielka Brytania. Z badania wynika, że start-upy, które eksportują, są zwykle większe, szybciej się rozwijają i tworzą więcej miejsc pracy niż firmy działające lokalnie. Aż 60 proc. polskich start-upów finansuje się z własnych oszczędności, zapewne rundą 3F. Tylko 20 proc. z nich korzystało z polskich lub zagranicznych funduszy venture capital, a 20 proc. sięgnęło po pomoc aniołów biznesu i tylko jedna czwarta chce korzystaćz funduszy unijnych.

50 proc. z ponad 420 start-upów, które wzięły udział w badaniu, deklaruje, że oferowane przez nie rozwiązania są innowacyjne w skali globalnej.

Organizatorzy konferencji SLUSH oraz zarządzający funduszem inwestycyjnym Atomico Ventures przeprowadzili kompleksowe badanie, obejmujące dane o zrealizowanych inwestycjach, wzrostach wartości spółek technologicznych, a także wyniki ponad 800 ankiet – co z nich wynika dla krajów europejskich? Otóż, 10 europejskich firm, osiągnęło status tzw. „jednorożców” (z ang. „unicorns”), czyli firm technologicznych z wyceną rynkową przekraczającą poziom miliarda dolarów. Według mnie, żaden z nich nie pochodzi z Polski.

Polskie ekosystemy startupowe rozkręcają się powoli, ale jednak coraz więcej działań usług okołobiznesowych i biznesowych podejmują środowiska działające na rzecz startupów oraz rozwoju idei innowacyjności. Więcej jest też działań w inkubatorach i parkach naukowo-technologicznych, coraz ambitniejsze są również programy akceleracji, za którymi stoją konkretne wskaźniki i działania np. Innova- Invest w Lubelskiego Parku Naukowo-Technologicznego, Orange Fab, D-RAFT.


galeria

Przykłady tych, którym się udało zdobyć rynek global

Michał Borkowski założył Brainly, w Polsce znany jako Zadane.pl. Jest togrupa portali edukacyjnych, które pomagają dzieciom i nastolatkom w nauce. CNBC stwierdziło, że może to być pierwsza polska spółka, której wartość przekroczy miliard dolarów. Pretendent do grona startupowych jednorożców?

7 proc. rynku globalnego zdobył Livechat, co daje mu trzecią pozycję na świecie. Dobrymi przykładami są również Glov oraz Qpony.pl. Pierwszy z nich to rękawiczka do demakijażu, czylispecjalny materiał, który zmywa makijaż po zwilżeniu wodą. Produkt sprzedawany jest w sieci sklepów Sephora w całej Europie. Glov dostępna jest również m.in. w Korei Południowej. Kolejnym startupem odnoszącym sukces jest Qpony.pl – serwis internetowy działający jak Groupon. Przykłady te pokazują, że zaczynając od zera w ciągu dwóch, trzech lat, można osiągnąć rynkowy sukces.

Istota innowacji

galeria

Słowo innowacja z łac. innovatio oznacza odnowę, zmianę. Ważne jest to, aby owa innowacja posiadała takie cechy, jak kreatywność czy użyteczność. Po drugie - przyniosła istotną wartość dodaną dopiero wtedy, gdy ludzie zechcą wykorzystywać ją w sposób, który znacząco odmieni ich życie i pracę. Przykładem dobrego generatora pomysłów o charakterze innowacji są Starter w Gdańsku, Warsaw Accelarator WAW.ac.

Dzisiejszy świat obfituje w wynalazki przewyższające możliwości ich wykorzystania. Jako przykłady takich wynalazków można wskazać rozszerzoną rzeczywistość, grafen, zaawansowane technologie telekomunikacyjne takie jak NFC (ang. near field communication) czy internet rzeczy. Na zainteresowanie zasługują jedynie te innowacje/wynalazki, które cieszą się popytem ze strony konsumentów. W przeciwnym razie wynalazki trwają w zapomnieniu do chwili, gdy ktoś znajdzie odpowiedni model biznesowy do ich komercjalizacji.

Pod pojęciem model biznesowy należy rozumieć sposób, w jaki organizacja realizuje i dostarcza wartość swoim klientom. Dlatego też, odpowiedni model biznesowy determinuje wartości innowacji. Co jest zatem kluczem wpływającym na wartość ekonomiczną innowacji? To możliwość kreowania przyszłych korzyści ekonomicznych. Zadaniem niezwykle trudnym okazuje się wycena innowacji, gdyż miernik pieniężny przestaje być miernikiem wartości, a staje się miernikiem wyobraźni przyszłych korzyści ekonomicznych.

Innowacja musi mieć przełożenie na klienta, a ten na kreowanie przyszłych korzyści ekonomicznych czy to dla startupa, czy dla jego klientów.

Skalowalność startupowa

Steve Blank ma patent na definicje skalowalnego startupu, czyli odróżnia startup, od czegoś co nazywa skalowalnym startupem. Różnica może mało znacząca – jednakże dla każdego startupowca powinna być zasadnicza - czyli główny cel działania to zbudowanie nowego lub zdominowanie istniejącego rynku.

Skalowalność to podjęcie decyzji przez team, że wszystkie działania operacyjne firmy są podporządkowane jednemu celowi – zdobyciu rynku. Nie może być to biznes, którego celem jest wygenerowanie „jakichś” przychodów, aby godnie żyć. Taki startup pozostanie na rynku lokalnym, bo ma jedną wadę – nieinwestowalność. Kto zainwestuje w startup, który nie generuje przychodu większego niż ponadprzeciętny? Inwestor, dokonując oceny modeli biznesowych firm, wybiera przede wszystkim te, które uzyskując coraz wyższe przychody kreują coraz wyższą rentowność (ROS). Należy to zrozumieć i zacząć od zmiany modelu biznesowego.

Bardzo dobrym przykładem na skalowalny biznes jest Facebook. Kilka tysięcy inżynierów kreuje wartość dla milionów użytkowników. Niewiele firm na świecie ma taki wysoki wskaźnik liczby użytkowników na zatrudnionego. Ciekawym przykładem skalowalności tradycyjnego biznesu jest firma Naturhouse należąca do hiszpańskiej rodziny i działająca na dojrzałym rynku suplementów diety /retail business/. Właściciel oparł przewagę konkurencyjną firmy na innowacyjnym modelu biznesowym, dzięki któremu nie tylko wyprzedził konkurencję i poradził sobie z recesją ekonomiczną, ale także rozpoczął działalność na rynkach zagranicznych.

Innowacja i skalowalność musi zaistnieć oraz współbrzmieć, a wtedy tylko krok do sukcesu na rynku global. Te dwa czynniki umożliwią nie tylko dostosowanie do zmieniającego się świata ale i wykorzystanie zmiany na swoją korzyść oraz usprawnią biznes. Od nich zależą zmiany perspektywy patrzenia, myślenia i świadomego rozumienia zachodzących zmian – ŚWIADOMOŚĆ INNOWACYJNOŚCI I SKALOWALNOŚCI , TO ŚWIADOMOŚĆ BIZNESU, TO PRZYSZŁOŚĆ.


1. S. Blank, „Podręcznik startupu. Budowa wielkiej firmy krok po kroku”, Gliwice 2013
2. Raport: Szanse i zagrożenia dla rozwoju mikro, małych i średnich przedsiębiorstw Raport MSP 2012, Konfederacja Lewiatan
3. Atomico Ventures "The State of European Tech" by, Raport 2015; http://www.atomico.com/news/the-state-of-european-tech
4. E. Skala, E. Kruczkowska, M.A. Olczak, Polskie Startupy. Raport 2015., Fundacja Startup Poland, Warszawa 2015
5. Samodzielni, oszczędni i wykształceni - Polscy startupowcy wg MamStartup.pl
6. Definicja innowacji dla tych, którzy pozyskują środki z Unii Europejskich, czyli innowacja rozumiana OECD, Oslo Manual. Then Measurement of scientific and technological activities. Proposed Guidelines for Collecting and Interpreting Technological Innovation Data, OECD/Eurostat, Paris 1997.



Marta Wielgus – Piotrowska
- od 10 lat doradca inwestycyjny dla MŚP. Sprawuje nadzór nad portfelem 20 startupów. Dyrektor w teamie LPNT S.A. Maksyma: „jedyną stałą rzeczą … jest zmiana…, ale plan jest ważny” .



Artykuł powstał w ramach projektu Get Inspired – przedsiębiorczość, startup, współpraca
współfinansowanego ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej
w ramach konkursu "Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2015".