Czym są inkubatory biznesu?

Przedsiębiorczość może być pobudzana za pomocą różnych narzędzi. Jednym z nich są inkubatory przedsiębiorczości. Najbardziej rozpowszechniona definicja określa je jako „zorganizowane kompleksy gospodarcze obejmujące szeroką grupę wyodrębnionych i opartych na nieruchomości ośrodków, posiadających ofertę lokalową oraz ofertę usług wspierających małe i średnie firmy”.

Funkcjonowanie kompleksów jest ukierunkowane na wspomaganie rozwoju nowo powstałych firm oraz optymalizację warunków dla transferu i komercjalizacji technologii poprzez:

Innymi słowy, inkubatory biznesu są ośrodkami innowacji i przedsiębiorczości. Zajmują się wspieraniem nowych i innowacyjnych przedsięwzięć biznesowych stosując przy tym szereg metod i narzędzi. Przede wszystkim, mówiąc o inkubatorach przedsiębiorczości, wymienić należy usługi obniżające koszty bieżącego prowadzenia przedsiębiorstwa, czyli wynajem powierzchni biurowej/ produkcyjnej na preferencyjnych warunkach finansowych, zdecydowanie niższych niż rynkowe.

Najczęściej w skład oferowanej powierzchni wchodzi podstawowe wyposażenie (często również komputerowe), co stanowi istotne ułatwienie prowadzenia działalności i obniża w zdecydowany sposób koszty w pierwszej fazie działania przedsiębiorstwa.

Oferta inkubatorów jest wzbogacona o szereg usług dodatkowych, które zapewniają inkubowanym przedsiębiorcom przewagę nad firmami działającymi na rynku bez podobnego wsparcia. Należy przy tym wymienić mentoring, coaching, usługi doradcze i szkoleniowe, które przygotowują przedsiębiorców do skutecznego i pewnego działania na konkurencyjnym rynku.

W ramach usług doradczo-szkoleniowych dominują tematy związane z przedsiębiorczością, tworzeniem firmy, opracowaniem biznesplanu, finansami, podatkami, dostępem do funduszy europejskich, księgowością, rachunkowością, zarządzaniem biznesem, zarządzaniem zasobami ludzkimi, analizą rynku i marketingiem, prawem, wdrażaniem nowych usług i produktów, informatyką, zarządzaniem jakością, pośrednictwem kooperacyjnym, internacjonalizacją i współpracą międzynarodową, audytami technologicznymi i ochroną własności intelektualnej.

W ofercie inkubatorów nie brakuje też usług wspierających pozyskanie kapitału. Częstą praktyką jest wspieranie przedsiębiorców w ubieganiu się o dotacje na powstanie i rozwój firm ze środków publicznych i prywatnych. Inkubatory przedsiębiorczości dysponują często tzw. kapitałem zalążkowym, bądź bazując na własnych kontaktach, kojarzy przedsiębiorców inkubowanych z prywatnymi inwestorami zwanymi aniołami biznesu.

Działalność inkubatorów przedsiębiorczości jest formą podstawowego, ale kompleksowego wsparcia pomysłodawców projektów biznesowych. Inkubatory przedsiębiorczości w Polsce są dość zróżnicowane pod względem organizacji prawnej. Według danych z 2012 r. zawartych w raporcie Ośrodki Innowacji i Przedsiębiorczości w Polsce, na 58 istniejących wówczas inkubatorów, znacząca liczba (43,5%) to spółki prawa handlowego, w tym 28% to spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, natomiast 15,5% to spółki akcyjne. W badaniu wyodrębniono również 21% podmiotów działających na zasadach stowarzyszenia i aż 22% funkcjonujących na zasadach fundacji. Pozostałe 13,5% inkubatorów to podmioty utworzone w ramach instytucji samorządu gospodarczego (3,5%) oraz 10% jednostek budżetowych administracji publicznej.

Z punktu widzenia lokatorów, badania wykazały, że inkubatory grupują głównie micro i małe firmy. Jak wynika z badań, blisko 90% firm – lokatorów to mikroprzedsiębiorstwa, zaledwie 9% to firmy małe. W statystycznym inkubatorze przedsiębiorczości 2% przedsiębiorstw to przedsiębiorstwa zakwalifikowane jako „średnie”. Firmy tego typu najprawdopodobniej są jednocześnie lokatorami strategicznymi inkubatorów, a kwalifikacja do grupy firm średnich może w równym stopniu dotyczyć liczby zatrudnionych, jak również obrotu lub rocznego bilansu.

Przeprowadzone badanie miało za zadanie również sprawdzenie jakie branże reprezentują przedsiębiorstwa ulokowane w inkubatorach przedsiębiorczości. Podobnie jak w parkach technologicznych podstawową grupę przedsiębiorstw można zakwalifikować do branży ICT i w przypadku inkubatorów przedsiębiorczości statystycznie grupa ta stanowi 34% lokatorów. Kolejną dość liczną grupę przedsiębiorstw stanowią przedsiębiorstwa reprezentujące branżę doradczą oraz doradczo-szkoleniową.

Niemal wszystkie inkubatory przedsiębiorczości określają maksymalny czas pobytu firmy-rezydenta na ich terenie. Średnio wynosi on 36 miesięcy, czyli 3 lata. Przedział czasu, w którym inkubatory umożliwiają pobyt firmom zamyka się pomiędzy rokiem a 5 latami. Około 10% inkubatorów wskazuje, iż nie nakłada firmom ograniczeń czasowych co do najmu powierzchni.

Podsumowując, inkubatory to jedna z form mobilizacji lokalnej przedsiębiorczości i jedna z metod oddziaływania na rozwój lokalny. To sposób na tworzenie nowych podmiotów i nowych miejsc pracy. Celem inkubacji zawsze jest powstanie sprawnie zarządzanych, dochodowych przedsiębiorstw.